Snelwandelen is topsport

Er wordt warmgelopen op de atletiekbaan van sportpark Valkenhuizen in Arnhem. Een man met een oranje pet en blauwe jas roept iedereen bij elkaar. Dit moet Frank van Ravensberg zijn. Oud Nederlands kampioen snelwandelen en de man die de sport weer eens goed op de kaart wil zetten, onder meer door het verzorgen van clinics. Wij zijn uitgenodigd om bij de snelwandelclinic in Arnhem te komen kijken (en mee te doen, maar dat schrijft zo lastig).

“Het belangrijkste is zichtbaarheid. Daarom geven we de clinics en trainingen bij atletiekverenigingen” , zegt Frank van Ravensberg later als we in de kantine zitten. Om goed beslagen ten ijs te komen neemt van Ravensberg altijd een stel snelwandeltoppers mee. “Daarmee geef je eigenlijk een visitekaartje af.”

Fanatieke deelnemers

De deelnemers aan de clinic verlaten de sintelbaan en verzamelen zich in een halve cirkel om Van Ravensberg heen. Het is tijd voor oefeningen. Opdrukken, hurken en weer opspringen, armen zwaaien. Van Ravensberg doet alles voor en de ‘klas’ die bestaat uit mannen en vrouwen van allerlei leeftijden doet fanatiek mee.

Ned. kampioen doet de oefeningen voor

 

 

 

 

 

 

 

 

Het snelwandelen als sport bestaat al eeuwen. In de 18e en 19e eeuw werd er al fanatiek gesnelwandeld in Engeland. In 1866 werd het snelwandelen opgenomen in de Engelse atletiekkampioenschappen. In 1898 werd het eerste Nederlands Kampioenschap georganiseerd en in 1908 was het snelwandelen voor het eerst op de Olympische Spelen te bewonderen. Bron: www.atletiekunie.nl

Bal doorgeven

Even later staat iedereen in groepjes van 2 met de ruggen tegen elkaar. Elk groepje heeft een bal gekregen en het is de bedoeling dat de bal tussen de benen wordt doorgegeven en vervolgens boven het hoofd weer wordt opgepakt. Mensen die elkaar niet kennen nemen ineens poses aan die menig wenkbrauw doet fronsen. De groep heeft er wel lol in. Ik en een andere fotograaf die ook aanwezig is stiekem ook.

Frank van Ravensberg

Frank van Ravensberg was 14 jaar oud toen hij begon met snelwandelen, nadat hij zo’n beetje alle onderdelen van het atletiek had uitgeprobeerd. Een goede keus want binnen een jaar had hij het nationaal jeugdrecord te pakken. “Ik had er gewoon aanleg voor. Het is een technische sport, je hebt er je hele lichaam bij nodig en je kunt het overal beoefenen. De basis is techniek, lenigheid, kracht, uithoudingsvermogen en snelheid. Daarom is snelwandelen zo leuk”, aldus van Ravensberg. Oefening en training vind hij belangrijk. “Het is niet alleen maar lopen, je moet veel spieren trainen, zelfs je buikspieren, anders ga je krom lopen.”

Snelwandelen Techniek

De groep wordt in tweeën gesplitst. Ik blijf bij de groep van van Ravensberg die alvast pionnen neerzet voor het volgende onderdeel: De techniek van snelwandelen.
Armbewegingen blijken van groot belang voor een snelwandelaar. Anders dan bij gewoon wandelen of hardlopen waarbij je armen langs je lichaam van voor naar achteren zwaaien moet je bij snelwandelen er juist voor zorgen dat je armen voor je lichaam uitkomen. Trek een denkbeeldig kruis over je bovenlijf en zorg dan dat je handen onder de middenlijn blijven.

En ook het voetenwerk komt aan bod. 25% van de stap die gemaakt wordt bestaat uit het strekken van je knie. Van Ravensberg doet het langzaam voor en zet een grote stap vooruit. “ Is dat niet slecht voor je knie dan?” wordt er ineens gevraagd. Van Ravensberg aarzelt: “Ja, nee, ja als je het op amateurniveau beoefent zul je er niet veel last van krijgen.” De assistent van van Ravensberg stelt iedereen gerust: “Het hangt gewoon samen met training, als je vanuit het niets ineens een marathon gaat lopen krijg je ook spierpijn natuurlijk”.

Na elke uitleg wordt er even geoefend. Soms wordt er ook expres ‘verkeerd’ gelopen om het verschil tussen goed en fout aan te geven. Na oefening nummer zoveel hoor ik ineens zachtjes: “Ik heb hier maar een T-shirt onder aan maar ik ben bijna op het punt gekomen dat ik die ook uit wil doen, pfoe” 

Snelwandelen op achtergrond geraakt

In de jaren 90 is het snelwandelen op de achtergrond geraakt. Van Ravensberg kan precies uitleggen wat daaraan ten grondslag lag: “Een generatie snelwandelaars stopte, maar goede opvolging was er niet. De bondscoach stopte ook en de atletiekvereniging verloren hun interesse.”
Drie jaar geleden besloot de oud Nederlands kampioen snelwandelen zijn sport weer een flinke boost te geven door het geven van clinics zoals vandaag maar ook door overleg met atletiekunie. “Dat loopt heel goed maar we zijn nog niet waar we willen zijn, er zijn nog te weinig jongeren die interesse hebben in de sport.”

Heupen, treintjes en blauwe stokken

Terug naar de clinic. De heupen zijn aan de beurt. “Slalom!” roept iemand uit de groep enthousiast. En inderdaad, van Ravensberg doet het voor en slalomt tussen de pionnen door. Een vrouwelijke deelnemer uit de groep zegt tegen haar buurvrouw: “Hij is wel lekker soepel in de heupen he?”

Het gebruik van de heupen tijdens het snelwandelen zorgt voor het ietwat ‘vreemde’ loopje van de snelwandelaars maar is van groot belang. “Als je je heupen goed gebruikt kun je grotere passen zetten” vertelt van Ravensberg. En met grote passen ben je natuurlijk eerder over de finish. Nee, dat snelwandelen is zo gek nog niet.

Er wordt een treintje gevormd van snelwandelaars. Degene die voorop loopt mag de richting bepalen. Dat gaat enige tijd goed totdat de ‘trein’ een cirkeltje wordt en iedereen begint te lachen. Na nog een aantal oefeningen met blauwe stokken is de clinic afgelopen.

Veel deelnemers zijn zo enthousiast over de clinic dat ze zich ter plekke inschrijven voor de wedstrijd die over een uur gelopen wordt.

Regels

In de kantine laat Frank van Ravensberg me twee bordjes zien met tekens erop. Het ene bordje staat voor ‘gebogen knie’, het andere bordje staat voor ‘los van de grond’. Een snelwandelaar moet altijd met een voet contact houden met de grond en het voorste been moet gestrekt zijn (dus niet gebogen in de knie) vanaf het moment dat het contact maakt met de grond tot het moment dat het been zich recht onder het lichaam bevindt. Bij elke fout krijgt de snelwandelaar een van de bordjes te zien van de jury. Bij teveel fouten wordt de snelwandelaar gediskwalificeerd.

Wedstrijd

De regels zijn me duidelijk. Tijd voor de wedstrijd. Iedereen start tegelijk maar er worden verschillende afstanden gelopen. 1000 meter, 3000 meter en 5000 meter. De ‘toppers’ die met van Ravensberg zijn meegekomen lopen na het startschot natuurlijk voorop maar de andere deelnemers doen goed hun best. Na enkele rondes hoor ik ze zuchten, blazen, kreunen en steunen. Vele rode hoofden trekken met een flinke snelheid aan me voorbij. 

Hoe snel wordt er eigenlijk gelopen bij snelwandelen? Het wereldrecord op de 50 km voor mannen staat op 3.35.47. Dat is een tempo van 13,9 km per uur. Met dat tempo zou de marathon gewandeld worden in 3.02.06. Bij de wedstrijden in Nederland wandelen de meeste deelnemers tussen de 8 en de 13 km per uur. Bron: www.atletiekunie.nl

Één voor één finishen ze, de snelwandelaars. Als ze over de streep komen zijn ze kapot. Zweetdruppels biggelen over de voorhoofden. De topper die als eerst finisht hijgt en trekt zijn shirt uit zodat hij met ontbloot bovenlijf komt te staan. Het regent een klein beetje maar niemand kijkt er van op. De gefinishte deelnemers schudden handen en geven high-fives om vervolgens met de handen op de knieën uit te hijgen. Snelwandelen is niet zomaar een sport, snelwandelen is topsport.

 

 

 

Who’s next?

Het is dit jaar 20 jaar geleden dat snelwandelaar Harold van Beek mee deed aan de Olympische Spelen in Barcelona. Hij is de tiende Nederlandse snelwandelaar die ooit aan de Olympische Spelen heeft deel genomen. De vraag is dus nu: Wanneer stuurt Nederland nummer 11?

Karin Leijen (1984) is freelance journalist en editor met Twentse roots maar woonachtig in de Betuwe. Is (mede)eigenaar van audiovisueel productiebedrijf Pecto Productions. Doet haar best om gezond te leven, sport daarom regelmatig en is zelden te vinden bij een fastfoodketen. Houdt van slechte films en goede muziek. Heeft last van ochtendhumeur, bewondert doorzetters en kan een beetje humor in de mens zeer waarderen.

Google+ 

  • Bernard Krabbendam

    De bordjes die getoond worden zijn waarschuwingsbordjes als je “dreigt, onreglementair te gaan snelwandelen”. Als je echt onreglementair wandelt, krijg je rood, maar dat zie je niet, want de drie keer rood die tot diskwalificatie leiden moeten van drie verschillende juryleden komen. Als je wist wie je rood gaf, kun je daarna bij hem/haar even gaan hardlopen, want een tweede kaart levert dat niet op.

  • Roelof Heyser (Almere)

    Hartelijk dank aan de organisatoren van deze clinic. Na een grooet aantal met triatlons en marathons heb ik nu een nieuwe mogelijkheid gevonden om mijn sportleven te verlengen!