Tijd voor tomaten

Het is eind september en volop tomatentijd. De tomaat is misschien wel de meest gegeten groente van Nederland. Dat komt door haar veelzijdigheid. Een tomaatje is rauw niet te versmaden. Bijvoorbeeld op de boterham, tussen een broodje gezond of in de salade. Maar ook gekookt, gebakken of gepureerd doet een tomaat het altijd goed. In de soep, de pastasaus, bij een gebakken ei, bij vlees, bij vis, er is vrijwel geen gerecht waar je niet op de één of andere manier tomaat in kunt verwerken. En dan heb ik het nog niet eens over tomatensap. Lekker om puur te drinken met een paar druppels tabasco. Of als basis voor de beroemde Bloody Mary, met peper, wodka en citroensap.

Wat is de lekkerste tomaat?

De tomaat komt in allerlei soorten. De kleinste zijn de cherrytomaatjes en de speciaal gekweekte zoete snoeptomaatjes, de Tommies. Daarnaast vind je in de supermarkt de Tasty Tom, een tomaat die ook speciaal op smaak is geteeld, de Roma tomaat, die een beetje ovaal is, de gewone huis-, tuin- en keukentomaat, en de vleestomaat, die weinig pitjes bevat en stevig vruchtvlees heeft. En dan noem ik alleen de bekendste soorten. Er bestaan bijvoorbeeld ook gele trostomaten, Coeur de Boeuf tomaten, en chicatomaten. En wie tomaten zelf gaat telen, die heeft helemaal de keus uit een eindeloze rij soorten.

Wat maakt een tomaat gezond?

Wat is er nu zo gezond aan een tomaat? Tomaten zijn rijk aan vitamine C en bètacaroteen. Dit zijn antioxidanten die samen met andere voedingsstoffen het lichaam beschermen tegen weefselschade en veroudering. Daarnaast bevat de tomaat kalium. Dit mineraal speelt een rol bij het behoud van een gezonde bloedsuikerspiegel en een goede bloeddruk. De tomaat dankt zijn rode kleur aan het natuurlijke pigment lycopeen. Lycopeen zou bescherming bieden tegen kanker en hart- en vaatziekten. Verder is bijvoorbeeld een snoeptomaatje een zeer gezond tussendoortje. In honderd gram snoeptomaatjes zitten 17 kilocalorieën. In één rijstwafel zitten er al meer (19 kilocalorieën) terwijl dat veel minder vult. Snoeptomaat je slank dus!

De tomaat is geen inheemse plant. Oorspronkelijk komt ze uit Zuid-Amerika, waar de plant al geteeld werd door de Inca’s en de Maya’s. Toen de Spanjaarden het continent veroverden, namen ze de tomatenplant mee naar Europa. We hebben de tomaat dus aan Zuid-Amerika te danken, net als de aardappel en de chocolade.

In eerste instantie namen de Spanjaarden de plant helemaal niet mee vanwege de vruchten, maar vanwege de mooie bloemen. Lang heeft men gedacht dat het een sierplant was. Pas in de achttiende eeuw werd ontdekt dat de gele vruchten eetbaar waren. Door te kruisen is uiteindelijk de rode tomaat ontstaan.

Nederland is overigens het tomatenland bij uitstek. Er is maar één land ter wereld dat meer tomaten kweekt en exporteert, en dat is Mexico.

Alette Jurgens-van Bentum

Alette Jurgens-van Bentum (1972) is Neerlandicus, wekelijks bezoeker van de sportschool en schrijfster van het autobiografische boek TIKA. Met enige regelmaat zal ze op Energy+ Life bloggen over haar visie op gezondheid, sporten en voeding.

Google+